Blog

Fiber Optik Altyapı Elemanları Nelerdir ?

06 Nisan 2019, 00:55

Fiber Patch Cord: Bilgi teknolojileri sektöründe, özellikle de IT system odalarında yaygın olarak kullanılmakta olan uluslararası standartlara gore fabrikasyon olarak sonlandırılmış 2 fiber konnektör arasındaki bağlantıyı sağlayan fiber ara kablosudur. Simplex ve duplex patch cord olarak iki temel gruba ayrılır.

• Simplex – İçinden tek kıl geçen fiberoptik kablonun iki ucunda tekli bir sonlandırma parçası bulunması durumudur.
• Duplex – İki yönlü (çift kıl) fiberoptik kablonun iki ucunda çiftli sonlandırma parçası bulunması durumudur.
Fiber optik kablolama işleminde kritik malzemelerden olan optik konnektörlerin bir çok farklı çeşidi bulunmaktadır. (SC, FC, E2000, ST, LC, vb.) Bu konnektörler fiber optik kabloların uçlarına montaj yapılarak patch kablo imalatı tamamlanır. Yani fiber optik kabloların her iki tarafında fiber optik konnektör vardır. Fiber patch kablo uzunluk, ve fiberin tipine göre (SM, MM) birçok çeşide ayrılır.

Fiber patch kablo’nun kalitesini nasıl anlarız?

Patc kablo tamamen fabrikasyon bir ürün olması sebebiyle kalite kontrolü sadece imalat sırasında yapılabilmektedir. Bu sebeple örneğin, el mikroskobu kullandığımızda sadece yüzey temizliğini (tozsuzluk) veya ışık geçip geçmediğini test edebilirsiniz. Ama bu da kaliteli bir patch kablo kullandığınızı garanti edemez. Çünkü patch cordun içerisinden ışık geçiyor olması konektörün kaliteli olduğunu garanti edemez. Geri dönüş kaybının ölçümü ise, OTDR gibi cihazlarla çok kısa uzunluktaki patch kablolarda doğru bir şekilde yapılamaz. Bu iş için tasarlanmış özel amaçlı cihazlar kullanılarak yapılır. Üretici test sertifikası müşterinin test etme şansı olmadığı için yeterli bir veri değildir. Bu sebeple, patch cord ve pigtail ve benzeri fiber ekipmanları güvenilir kaynaklardan gerçekleştirmek gerekmektedir.

Pigtail: Fiber Pigtail, fiberoptik sonlandırmada kaynak işlemi sırasında fiber optik kabloyu sonlandırma malzemlesine bağlamak için kullanılan fiber optic kablo bağlantı aparatıdır. Pigtail’in bir ucunda aynen fiber optic patch cord’da olduğu gibi aşağıda tiplerini sıralayacağımız konnektörler vardır. Diğer tarafı ise ek (kaynak – füzyon) yapılması için boş bırakılmıştır.
Başka bir tanımlama ise şöyle yapılabilir. Pigtail fiber patch kablonun ikiye bölünmüş halidir. Üretim olarak Pigtail ve patch cord aynı şekilde üretilir ve hazır patch kablo ikiye bölünerek 2 adet pigtail elde edilir. Sebep aslında çok basittir, pigtailin bir ucundaki konektör ile ölçülme ihtimali yoktur.
Fiber Optik Konnektörler ve Tipleri
Adaptörler (birleştiriciler) aynı ya da farklı tiplerdeki iki konnektörü birbirine bağlarlar. 
Tüm konnektör tipleri için çeşitli adaptörler mevcuttur. Değişik konnektör tiplerini birbirlerine bağlayan hibrit adaptörler de bulunmaktadır. 
Adaptörlerde bulunan iç ayırıcı rakor, konnektör ferrülüne tam uyumu sağlar. İki tip rakor bulunmaktadır: Fosfor Bronz ve Seramik. Aralarında çok fark olmamasına karşın yüksek açma kapama yapan devrelerde seramik rakor daha iyi bir performans sağlar.Piyasada en çok kullanılan renkler aşağıda gösterilmiştir.

• Bej – Multi Mode.
• Mavi – Single Mode PC, SPC, UPC.
• Yeşil – Single Mode APC.

FCAPC uygulamaları için kullanılan adaptörler APC bağlantıya uygun olduklarını belirten YEŞİL sonlandırmaya sahiptirler.Dünyada her ülkedeki farklı standartlar, sektörel farklılıklar ve hava koşulları vs. değişkenler sebebiyle pek çok konnektör tipi kullanılmaktadır. Buna göre, en çok kullanılanlar konnektör tiplerini tanımlamak gerekirse;
ST (Straight Tip) – En çok Multimode fiber optik sistemlerinde kullanılmaktadır ve konnektörün fiziksel kontak özellikleri ferrülün bir yay desteğiyle hareketi ile sağlanır. Pim ile sabitleme şekli ferrülün düzgün hizalanmasını sağlar. Bu konnektörler aynı zamanda yüksek geçiş kaybı ve düşük geri dönüş kaybının tolere edilebildiği Single Mode fiber sistemlerinde kullanılabilir. Yalnızca Simplex konnektörlü olarak mevcutturlar.

FC (Fiber Connector) – Sıklıkla düşük kayıplı Single Mode Fiber sistemlerinde kullanılan bu konnektörler; Multimode sistemlerde de kullanılabilir. Konnektörün fiziksel kontak özellikleri ferrülün bir yay sayesinde hareketi ile sağlanır. OTDR gibi pek çok optik test cihazının çıkışı, ölçümün doğruluğunu sağlamak için Fiber Konnektör bağlantısı ile uyumludur. Yalnızca Simplex Konnektörlü olarak mevcutturlar.

SC (Subscriber Connector) – SC konnektörler SM sisteminde fiber konnektörlerden sonra en sık kullanılan konnektördür. Aynı zamanda düşük geçiş kayıplı MM sistemlerde de kullanılırlar. Konnektörlerin patch panel üzerinde yoğun bir şekilde yerleştirilmesine, çabuk kurulumu ve ayrılması ile olanak sağlar. Konnektörün fiziksel kontak özellikleri ferrülün bir yay sayesinde hareketi ile sağlanır. Adaptörleri daha ucuz olduğu için Fiber Konnektörlere göre tercih edilir. Simplex ve Duplex biçimlerinde mevcuttur.

E2000 Connector – Özellikle Avrupa kıtasındaki fiber ağlarında yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Genel olarak yalnızca Single Mode sistemlerde kullanılır. Çalışmaları SC konnektörlere benzerdir ve sonlandırma yüzeylerinde adaptöre olan bağlantıyı otomatik olarak kesen ve çalışanların çok yoğun laser ışığından etkilenmesini önleyen bir sitemi mevcuttur. SC konnektörlere oranla daha güvenli bir kilitleme sistemi sağlamaktadır. Konnektörler FC ve SC konnektörlere oranla daha pahalıdır. Simplex ve Duplex biçimlerinde mevcuttur.

DIN Connectors – DIN 47256’ya uygun olarak üretilen bu konnektörler, Fiber Konnektörlerle benzer özelliktedirler. FC konnektörlere oranla daha kompakt olarak tasarlanmış, böylece patch panel uygulamalarında daha yoğun bir yapılanma sağlamaktadır. Konnektörün fiyatı, FC konnektörlerinden 2 ya da 3 kat daha fazla olabilir. Yalnızca Simplex Konnektörlü olarak mevcutturlar.

LC (Lucent Connector) – SC konnektörlere benzer ancak çekme dayanımı mekanizmasına sahip olup daha kompakt yapıdadır. Small From Factor (SSF) Konnektörler olarak da adlandırılırlar. Konnektör çoğunlukla SC konnektörlerden daha yüksek fiyatlıdır. Simplex ve Duplex olarak temin edilebilir.
Geri dönüş Kaybı >= 60db

Seramik ferrül-Plastik Ferrül farkları nelerdir?

Seramik ferrül fiber optik konnektörün ucunda gözle görülebilen beyaz kısımdır. Bu kısım optik fiberi muhafaza ettiği için cam bazlı bir malzemeden yapılmış olması şarttır. Plastik konnektörler ise, son kullanıcı tarafından pek ayırt edilemese de kullandıkça konnektörler gevşerler ve içerisindeki fiber dış etkenlerden etkilenerek sürekli aynı performansta çalışmazlar. Yani kurulu bir fiber optik altyapısında, sadece plastik konnektörlerden kaynaklanan sorunlar meydana gelebilir. Çünkü, Plastik hammaddesi yüksek sıcaklıklarda genleşir ve düşük sıcaklıklarda ise fiberi biraz daha sıkarak (mikrobending) olarak tabir edilen kayıplara neden olurlar..

Fiber optik ek kutusu nerelerde kullanılır?

Fiber optik kablolar genel olarak 2km’lik metrajla üretilir ve uzun mesafelerde örneğin, iki şehir arasında arasında 1000 km’lik bir fiber optik kablo döşenecekse, her 2 km’de bir fiber kabloların birbirine ek yapılması gerekmektedir. Fiberoptik kablolar, fiberoptik ek kutusu içerisinde genelde füzyon sonlandırma ile ek yapılarak dış etkenlere karşı ek yapılan kritik noktalar korunmuş olur.

Fiber optik ek kutuları aynı zamanda fiber optik kablo içerisindeki fiberlerin gruplanmasında da kullanılır. Mesela, 48 fiberli bir fiber optik kablonun 12 fiberini başka noktaya iletip kalan fiber kılları (36 kıl) bir başka noktaya fiber optik kablo ile devam edebilirsiniz. Son zamanlarda, fiber optik ek kutularının içerisine fiber optik splitterler ilave edilerek, tek bir fiberden kılından12 fiber elde edilebilmektedir. Yine bu splitterlar (optik bölücüler – pasif) fiber optik ek kutusu içerisine monte edilebilmektedir.